۱۵ شوال / جنگ احد و شهادت حضرت حمزه (علیه‌السلام)/عبرت تاریخی... در سال 3 ه‍ در روز جنگ احد، حضرت حمزه سيد الشهداء و 69 نفر از مسلمانان به شهادت رسيدند.

بحار الانوار: ج ٢٠، ص ١٨

در اين جنگ مسلمانان هزار نفر بودند كه به نوشته عده اى سيصد نفر در بين راه برگشتند، و براى جنگ 700 نفر باقى ماند. كفار 3000 نفر بودند و 2000 نفر و 4000 نفر و 5000 نفر هم گفته اند. تعداد كشته هاى كفار 22 يا 23 يا 28 نفر، و تعداد شهدا 70 نفر بود.

مسار الشيعه: ص ١٥

در اين روز دندان و پيشانى پيامبر صلى الله عليه و آله را شكستند.

بحار الانوار: ج ٢٠، ص ١٨


فداكارى هاى حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در احد

در اين روز بر اثر فداكاری ها و شجاعت هايى كه اميرالمؤمنين عليه السلام در دفاع از وجود شريف خاتم الانبياء صلى الله عليه و آله و حفاظت از آن حضرت نشان داد جراحت هاى زيادى بر بدن مباركش رسيد. اين در حالى بود كه ديگران فرار كرده بودند و پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: ياعلى! آيا مى شنوى كه از آسمان تو را مدح مى كنند. يكى از ملائكه به نام رضوان مى گويد: "لا سيف الا ذوالفقار و لافتى الا على"، امير المؤ منين عليه السلام مى فرمايد: از خوشحالى گريستم و خداوند سبحان را بر اين نعمت حمد كردم.

ارشاد: ج ١، ص ٨٧

در اين جنگ پيروزى در ابتداء از آن مسلمانان بود، ولى مقدارى كه به تعقيب دشمن رفتند و ميدان خالى شد، بازگشتند و مشغول جمع غنايم شدند و اكثر نگهبانان مخالفت دستور پيامبر صلى الله عليه و آله نمودند و محل نگهبانى خود را رها كردند و مانند بقيه مشغول جمع غنايم شدند.

خالد بن وليد كه از سر دسته هاى كفار در اين جنگ بود از همان قسمت با كفار حمله كردند تعداد اندكى از نگهبانان دره كه نرفته بودند شهيد شدند و كفار از پشت سر به مسلمانان حمله كردند. فراريان كفار هم تا اين وضع را ديدند بازگشتند و حمله به مسلمين شدت گرفت. جراحت هاى فراوانى بر بدن مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد و شيطان فرياد بر آورد كه محمد كشته شده است! مسلمانان با شنيدن اين ندا فرار كردند، و فقط چند نفرى از وجود مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله محافظت مى كردند كه عبارت بودند از اميرالمؤمنين عليه السلام و ابودجانه كه شهيد شد و زنى به نام نسيبه و انس بن نضر كه تازه از مدينه رسيده بود.